Design a site like this with WordPress.com
Get started

ՆԱԽԱԳԻԾ։ ԷԿՈԼՈԳԻԱՊԵՍ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ԿՈՍՄԵՏԻԿ ՄԻՋՈՑՆԵՐ

Создан специально для мужчин.Новый Clear Men с таурином и комплексом Bio Booster содержит Цинк Пиритион,Витамин B3 и аминокислоты.Активирует естественную защиту кожи головы*.Предотвращает повторное появление перхоти’.

Применение:
Нанести на влажные волосы, массирующими движениями втереть в кожу головы,смыть.Для достижения наилучших результатов используйте шампунь Clear Men ежедневно. Избегайте попадания в глаза.При попадании в глаза тщательно промыть их водой. Подходит для ежедневного применения.

Հատուկ տղամարդկանց համար taurine և Bio Booster համալիրի նոր տղամարդիկ պարունակում են ցինկի պիրիտիոն, վիտամին B3 և ամինաթթուներ: Ակտիվացնում է գլխի բնական պաշտպանությունը *: Կանխում է թեփի նորից հայտնվելը:

Դիմում
Դիմեք թաց մազերին, մերսեք գլխի մաշկին, լվացեք մերսման շարժումներով: Լավագույն արդյունքների համար ամեն օր օգտագործեք Clear Men շամպուն: Խուսափեք աչքերի հետ շփումից: Աչքերի հետ շփման դեպքում պետք է մանրակրկիտ լվանալ ջրով: Հարմար է ամենօրյա օգտագործման համար:

ԵՐԲ Է ՆԻԿՈՏԻՆԸ ՕԳՈՒՏ ՏԱԼԻՍ

1.Երբ մարդ հայտնվում է ջղային վիճակում, ակամա ուզում է ինքնապաշտպանական բնազդով ձեռքը ակամա տանում է մի բանի, և այդ պահին հանգստացնող միջոց է դառնում սիգարետ որոնելը, գտնելուց հետո՝ այն վառելը և ընդամենը մեկ ծուխքաշումը։

  1. Ուտելիս մանրէներ են անցնում կերակրափող։ Անմիջապես 1 հատ ծխելիս այդ հարցը լուծվում է։
  2. Եթե մարդ չի կարողանում ընդհատել ուտելու տևական հաճույքը ու գիտակցորեն ցանկանում է դադարեցնել շատ ուտելու վնասաբեր սովորույթը, ապա նույնպես մեկ հատը բավական է։
  3. Քիչ ծխելն օգտակար է լնդերի ամրապնդման և արյան զեղման կանխարգելման համար։
  4. Գոնե մեկ հատիկը խորհուրդ է տրվում գլխացավերին։
  5. Շատը խորխ է առաջացնում, իսկ 1-2 հատիկը խորխահան է /քչացնողների պրակտիկայից/։
  6. Օրվա մեջ մի քանի հատիկ ծխելը կարծես մարդուն ազատում է ավելորդ լարվածությունից և ջղաձգումից։

ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻ ԵՒ ԱՆՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻ ՄԹԵՐՔՆԵՐ

Համատեղելի և անհամատեղելի մթերքներ

Շատերը չգիտեն, որ մթերքի որոշ տեսակներ անհամատեղելի են, քանի որ դրանց համադրությունն այնքան էլ օգտակար չէ առողջության համար։ Օրինակներից մեկը լոլիկն ու վարունգն են. պատճառն այն է, որ դրանք օրգանիզմի կողմից տարբեր ժամանակահատվածում են յուրացվում։

Արդյունքում՝ կարող է դանդաղել շաքարի, օսլայի յուրացման գործընթացը, գազեր, այտուցներ, ցավեր առաջանալ։ Բացի լոլիկից և վարունգից՝ խորհուրդ չի տրվում համադրել նաև հետևյալ մթերքները։

Միրգ՝ ուտելուց հետո։ Սնվելուց անմիջապես հետո միրգ օգտագործելը կարող է նյութափոխանակության հետ կապված խնդիրներ առաջացնել։

Մակարոն պանրի հետ։ Չնայած այս համադրությունը բավական տարածված է, խորհուրդ է տրվում խուսափել դրանից։ Մակարոնն օսլա է պարունակում, ինչի յուրացման ժամանակը տարբերվում է սպիտակուցի յուրացման ժամանակից։ Արդյունքում խնդիր է առաջանում նյութափոխանակության հետ։

Միս և պանիր։ Հարկավոր է խուսափել այս համադրությունից, քանի որ այդ դեպքում չափազանց շատ սպիտակուց եք օգտագործում։

Բանջարեղեն և պանիր։ Այս համադրությունը կհանգեցնի միայն որովայնի փքվածության։

Հաց կամ արիշտա և նարնջի հյութ։ Այս մթերքը համադրելու արդյունքում միայն խնդիրներ կունենաք նյութափոխանակության հետ։

Սեխ և ձմերուկ։ Սրանք օգտակար են օրգանիզմին այն դեպքում, երբ առանձին եք օգտագործում, և ոչ թե՝ համադրում։

Կաթ և բանան։ Այս համադրությունը զգալիորեն կդանդաղեցնի նյութափոխանակությունը։

Յոգուրտ և մրգեր։ Յոգուրտն ու մրգերը համադրել ևս խորհուրդ չի տրվում, քանի որ հանգեցնում է նյութափոխանակության դանդաղեցման։

Ինքնաստուգում

1․Քանի տեսակի վառելիքներ դուք գիտեք։Որոնք են դրանք։

Փայտ,նավթ,բենզին,ածուխ,քարածուխ,գազ

2․Որոնք են համարվում առաջնային վառելիքներ։

3․Որ էներգիայի աղբյուրներն են համարվում այլընտրանքային։

4․Որ էներգիան է կոչվում երկրորդային։

5․Ինչպես է արտադրվում էլեկտրաէներգիան։Ինչ էլեկտրաէներգիայի արտադրության միջոցներ դուք գիտեք։

6․Որոնք են համարվում բնական աղետներ և որ աղետներն են կոչվում տեխնածին։

Բնածին աղետներ

Ցունամի

Ցունամի (Ճապոներեն՝津波 նշանակում է՝ ծովախորշի ալիք), հսկայական չափերի հասնող ջրային ալիքներ։ Ցունամիները հաճախակի երևույթ են Ճապոնիայում։ Դրանք կարող են պատճառել մեծ ավերածություններ, ինչպես նաև մարդկային զոհեր (ցունամիի ալիքները տարածվում են ավելի մեծ արագությամբ, քան մարդու վազելու արագությունն է)։

Ցունամիները հիմնականում առաջանում են ստորջրյա ուժեղ երկրաշարժերի հետևանքով։ Ցունամի կարող է առաջանալ նաև հրաբուխների ժայթքումից, գետնի սողանքից և ստորջրյա պայթյուններից։

Ցունամիի ալիքների բարձրությունն իրենց ճանապարհին ցամաքի հանդիպելիս կտրուկ աճում է։

Պատկեր:Samoa tsunami animation 20090929 samoa a.ogv

2009 թվականի Սեպտեմբերի Սամոայի ցունամին

Ցունամիի տարածումը Հնդկական օվկիանոսով

Երկրաշարժի կենտրոնից բոլոր կողմերի վրա, ջրի մեջ նետած քարից հեռացող շրջանագծերի նման, տարածվում են ցունամիի ալիքները։ Բաց ծովում ցունամիի ալիքները նավերի համար գրեթե աննկատելի են։ Բայց երբ ցունամիի ալիքներն իրենց ճանապարհին հանդիպում են մայրցամաքի կամ կղզու, ապա հասնում են 10 մ-ի, իսկ երբեմն էլ՝ ավելի մեծ բարձրության, իսկ ծովախորշ մտնելիս հասնում են 20 մ բարձրության։

Ցունամին տարածվում է հսկայական արագությամբ՝ մեկ ժամում 800 կմ։ Չիլիի Վալդիվյան երկրաշարժի (եղել է 1960 թվականին, առ այսօր համարվում է աշխարհի ամենաուժգին երկրաշարժը) ժամանակ այդ ալիքները Հարավային Ամերիկայի ափերից ամբողջ Խաղաղ օվկիանոսի վրայով կտրեցին-անցան 15 հազար կմ ճանապարհ և փլվեցին Հավայան կղզիներիՆոր ԶելանդիայիԱվստրալիայի, Ճապոնիայի ափերի վրա ու հասան Կուրիլյան կղզիներ։

Обезьяны

Обезья́ны, или «сухоносые» приматы (лат. Haplorhini), — подотряд млекопитающих из отряда приматов.

Обезьяны, к которым относится и человек, отличаются по ряду признаков от другого подотряда приматов — полуобезьян. У гаплориновых приматов сухой нос и менее развитое чувство обоняния. У обезьян превалирует рождение одного детёныша. В целом, этот подотряд считается более развитым в эволюционном отношении.

Обезьяны обитают в тропических и субтропических регионах АмерикиАфрики (за исключением Мадагаскара), в Гибралтаре, а также в Южной и Юго-Восточной Азии вплоть до Японии. Человек населяет все континенты за исключением Антарктиды (где не живёт постоянно, но постоянно присутствует).

У большинства обезьян белки глаз обычно чёрные, как и зрачки (у людей — белые, что контрастирует со зрачками). Обезьяны отличаются от полуобезьян дневным образом жизни, сложным поведением, всеядностью с уклоном в растительноядность. С этим связаны их многие морфологические особенности, например, сложно устроенный мозг.

Американский питбультерьер

Питбули делятся на два основных типа — терьеры и бульдожий тип, также встречаются эти два смешанных типа. Вес не имеет строгих ограничений и может различаться — от 12 до 36 кг, но обычно 14—28 кг. Окрас у питбультерьера может быть любой (кроме окраса мерль), он может быть как сплошной, так и тигровый, а также с отметинами. Уши могут купироваться, могут не купироваться. Хвост не купируют. Голова может быть как по бульдожьи широкой и короткой, так и «шиломордой» по-терьеровски.

Կապիկներ

Կապիկները կամ «չոր քիթ» պրիմատները (լատ. Haplorhini) պրիմատների դասից կաթնասունների ենթադասն են:
Կապիկները, որոնց պատկանում է նաև մարդը, մի շարք առումներով տարբերվում են պրիմատների մեկ այլ ենթադասից ՝ կիսա-կապիկներից: Հապլորինի պրիմատները ունեն չոր քիթ և ավելի քիչ զարգացած հոտի զգացողություն: Կապիկների մեջ գերակշռում է մեկ ձագի ծնունդը: Ընդհանուր առմամբ, այս ենթադասը էվոլյուցյոն իմաստով համարվում է առավել զարգացած:

Կապիկները ապրում են Ամերիկայի, Աֆրիկայի արևադարձային և մերձարևադարձային շրջաններում (բացառությամբ Մադագասկարի), Ջիբրալթարում, ինչպես նաև Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայում ՝ ընդհուպ մինչև Ճապոնիա: Մարդը բնակվում է բոլոր մայրցամաքներում, բացառությամբ Անտարկտիկայի (որտեղ նա մշտապես չի ապրում, բայց անընդհատ ներկա է):
Կապիկների մեծ մասի մոտ աչքերի սպիտակները սովորաբար սև են, ինչպես և աչքի բիբերը (իսկ մարդկանց մոտ դրանք սպիտակ են, ինչը հակադրվում է աչքերի բիբերի հետ): Կապիկները տարբերվում են կիսակապիկներից `իրենց առօրյա կյանքով, բարդ վարքով,թեքումով դեպի խոտաբույսեր:Դրա հետ է կապված բազմաթիվ մորֆոլոգիական հատկություններ, օրինակ, ուղեղի բարդ կառուցվածքը:

Ամերիկական պիտբուլտերյեր

Պիտբուլտերյերը բաժանված են երկու հիմնական տիպի `տերյերի և բուլդոգի տիպի,հանդիպում են այս երկու տիպերի խառը տեսակները: Քաշը չունի խիստ սահմանափակումներ և կարող է տատանվել 12-ից 36 կգ, բայց սովորաբար 14–28 կգ: Պիտբուլիտերյերի գույնը կարող է լինել ցանկացած (բացառությամբ գույների ձուլման), այն կարող է լինել ամբողջական,վագրաձև, ինչպես նաև նշաններով: Ականջները կարող են լինել ցցուն կամ ոչ: Պոչը չի ցցվում: Գլուխը կարող է լինել բուլդոգի ձևի լայն և կարճ ՛, «shilomorda» տերիերի նման:

Պիտբուլ անվանումը սխալ է,քանի որ թարքմանվում է <փոսի ցուլ>,այն ամերիկյան Staffordshire Terrier- ի նախնին է, այն շարունակում է համարվել չճանաչված ցեղատեսակ Քեննլիի միջազգային ֆեդերացիայի (FCI) կողմից: Ցեղի արտաքին տեսքը դեռ չունի խիստ սահմանված չափորոշիչներ։ Այս ցեղատեսակը արգելված է Եվրամիության շատ երկրներում: Այլ երկրներում հաստատվել են մի շարք խիստ կանոններ փոսի ցամաքային տարածքներում նրանց պահման համար:Դրանք լայնորեն օգտագործվում էին շների կռիվներին մասնակցելու համար ՝ շների այլ ցեղատեսակների հետ միասին:

Գիտական հոդվածների թարգմանություն

Նավթ

Երկրի նստվածքային թաղանթում տարածված այրվող, յուղանման, յուրահատուկ հոտով հեղուկ է, կարևորագույն օգտակար հանածո, արժեքավոր բնական պաշար: Նավթը տարբեր մոլեկուլային զանգվածով գազային, հեղուկ ու պինդ սահմանային, ցիկլիկ և արոմատիկ ածխաջրածինների, ինչպես նաև թթվածին, ծծումբ ու ազոտ պարունակող օրգանական միացությունների խառնուրդ է: Լինում է բաց շագանակագույնից (գրեթե անգույն) մինչև գորշ (գրեթե սև) գույնի: Նավթի մեջ լուծված են մեթան, էթան, պրոպան, բութան, ջրային գոլորշիներ, երբեմն՝ նաև ազոտ, ածխաթթվական գազ, ծծմբաջրածին, հելիում, արգոն, որոնք կոչվում են նավթին ուղեկցող գազեր: Նավթի առաջացումը. Կան նավթի անօրգանական և օրգանական ծագման վարկածներ: Ըստ անօրգանական ծագման վարկածի՝ նավթն առաջանում է Երկրի միջուկը կազմող մետաղների (մասնավորապես՝ երկաթի) կարբիդներից: Երկրի ընդերքում բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման պայմաններում երկաթի կարբիդի ու ջրի փոխազդեցությամբ առաջանում են ածխաջրածիններ, որոնք բարձրանում են երկրակեղևի վերին շերտեր և հավաքվում ծակոտկեն ապարներում:Ըստ օրգանական ծագման վարկածի՝ նավթն առաջացել է միլիոնավոր տարիների ընթացքում` բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման պայմաններում ջրային բույսերի, կենդանիների ու միկրոօրգանիզմների մնացորդների քայքայումից:Նավթը, առանց չափազանցության, համարվում է «սև ոսկի», և նավթի հանքեր ունեցող երկրներն այսօր մեծ առավելություններ ունեն:

Нефть

Это горючая, маслянистая жидкость со специфическим запахом, самое важное полезное ископаемое,ценный природный ресурс, распределенный по всей осадочной оболочке Земли. Нефть представляет собой смесь газообразных, жидких и твердых предельных циклических и ароматических углеводородов различной молекулярной массы, а также смесь органических соединений, содержащих кислород, серу и азот.Бывает от светло-коричневого (почти бесцветного) до серого (почти черного)цвета. Метан, этан, пропан, бутан, водяной пар, иногда азот, углекислый газ, водород, гелий, аргон,которые называются нефтяными сопровождающими газами. Происхождение нефти. Существуют версии неорганического и органического возникновения нефти.Согласно гипотезе неорганического происхождения, нефть образовывается из карбидов металлов (в частности, железа), образующих ядро ​​Земли.При высоких температурах и давлениях в недрах Земли карбиды металлов и вода взаимодействуют с образованием углеводородов, которые поднимаются в верхние слои земной коры и накапливаются в пористых породах. Согласно версии органического происхождения,нефть возникла в течение миллионов лет при высокой температуре и давлении в результате разложения остатков водных растений,животных и микроорганизмов.Нефть, без преувеличения, считается «черным золотом», и страны с нефтяными залежами сегодня имеют большие преимущества.

Բնական գազեր

Բնական գազերը երկրակեղևում առաջացող գազային ածխաջրածիններն են: Դրանք հիմնականում կազմված են 80–90% մեթանից, 2–3% էթանից, պրոպանից, բութանից, քիչ քանակությամբ ծծմբաջրածնից, ազոտից և այլ իներտ գազերից: Բնական գազերն առաջանում են նստվածքային ապարներում պարունակվող օրգանական նյութերի փոխակերպման հետևանքով և կուտակվում են գազի տեղաշարժման ճանապարհին հանդիպող բնական խոռոչներում: Բնական գազի ամենախոշոր հանքավայրերը գտնվում են ԱՄՆ-ում, Ալժիրում, Իրանում, Նիդեռլանդներում, Ռուսաստանում (Արևմտյան Սիբիր):

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ էներգիայի պահանջարկի ավելի քան 20 տոկոսը բավարարում է բնական գազը։ Իսկ ինչպե՞ս է այն առաջանում։ Ի՞նչ պրոցեսներով այն պետք է անցնի, որ պատրաստ լինի օգտագործման համար։ Գազի որքա՞ն պաշար է մնացել։

Շատ գիտնականներ ենթադրում են, թե հազարավոր տարիներ առաջ բույսերի, կենդանիների, այդ թվում նաև պլանկտոնների մնացորդների քայքայման հետևանքով է առաջացել բնական գազը։ Ըստ այդ թեորիայի՝ երկար ժամանակի ընթացքում բակտերիալ քայքայման, երկրի վրա գտնվող նստվածքային ապարների ճնշման և երկրի խորքից եկող ջերմության հետևանքով օրգանական նյութերը փոխակերպվել են բրածո վառելիքի՝ քարածխի, գազի և նավթի։ Ժամանակի ընթացքում գազի մեծ մասը տեղաշարժման ճանապարհին կուտակվել է բնական խոռոչներում՝ երբեմն ձևավորելով գազային ահռելի հանքավայրեր կամ գազի հանքակույտեր, որոնք պահված են եղել կարծր ապարների շերտի տակ։ Որոշ հանքավայրեր ահռելի են, և դրանցում գազի պաշարը հասնում է տրիլիոնավոր խորանարդ մետրի։ Ինչպե՞ս են հայտնաբերվում գազի պաշարները։

Природные газы

Природные газы — это газовые углеводороды, которые возникают в земной коре. В основном они состоят из 80–90% метана, 2–3% этана, пропана, бутана, небольшого количества сероводорода, азота и других инертных газов. Природные газы возникают в результате преобразования органического вещества, содержащегося в осадочных породах, и накапливаются в природных полостях, встречающихся при перемещении газа. Крупнейшие месторождения природного газа расположены в США, Алжире, Иране, Нидерландах, России (Западная Сибирь). Более 20 процентов мировых потребностей в энергии удовлетворяется за счет природного газа. Как это происходит?Через какие процессы должен пройти он, чтобы быть готовым к использованию? Какие запасы газа остались? Многие ученые считают, что тысячи лет назад природный газ возник в результате разложения остатков растений, животных и даже остатков планктона. Согласно этой теории, органическое вещество превратилось в ископаемое топливо — уголь, газ и нефть — в течение длительного периода времени в результате бактериального разложения, давления на осадочные породы на земле и исходящее тепло с недр земли. Со временем большая часть газа накапливалась в естественных полостях, иногда образуя огромные газовые месторождения или газовые отложения, которые сохранены под слоем твердых пород. Некоторые залежи огромны, запасы газа достигают триллионов кубометров. Как обнаруживаются запасы газа?

 Ածուխ

Ածուխները պինդ, ածխածնով հարուստ այրվող օգտակար հանածոներ են, որոնք առաջացել են Երկրի ընդերքում՝ միլիոնավոր տարիների ընթացքում` հնագույն բույսերի մնացորդների բարդ քիմիական և երկրաբանական փոխարկումների հետևանքով: Միլիոնավոր տարիներ առաջ ներկայիս քաղաքների, դաշտերի ու անտառների տեղում աճել են հնագույն ծառեր: Ժամանակի ընթացքում այդ ծառերը մահացել են, ընկել ճահճոտ հողին, իսկ դրանց տեղում աճել են նորերը և այդպես շարունակ: Աստիճանաբար կուտակվել է այդ ծառերի մնացորդների հաստ մի շերտ: Տարիների ընթացքում միկրոօրգանիզմների ազդեցությամբ և օդի դժվարացած ներհոսքի պայմաններում այդ շերտի ոչ լրիվ քայքայման հետևանքով առաջացել է տորֆ: Վերջինս ծածկվել է գետերով հարթավայրեր բերվող տիղմով և ավազով: Ժամանակի ընթացքում հանքային լուծույթների, բարձր ճնշման և ջերմաստիճանի պայմաններում տորֆը փոխարկվել է սկզբում գորշ ածխի, այնուհետև՝ քարածխի, ավելի ուշ՝ անտրացիտի: Ածխածնի պարունակությունը գորշ ածուխներում կազմում է 55–78%, քարածուխներում՝ 75–92%, անտրացիտում՝ մինչև 98%: Ածխածնի պարունակության մեծացմամբ բարձրանում է հանածոյի ջերմատվությունը: Ածուխներին հաճախ անվանում են «արեգակնային պահածո»: Եվ դա ունի իր տրամաբանությունը, որովհետև տարիների ընթացքում արեգակնային էներգիան կուտակվում է բույսերում, որոնք այդ էներգիայի օգնությամբ ջրից, ածխաթթու գազից և հանքային աղերից, սինթեզում են իրենց կենդանի մարմինը: Արդյունահանված ածուխներն այրվում են և ջերմության ձևով մեզ վերադարձնում հեռու-հեռավոր ժամանակներում բույսերի ամբարած այդ էներգիան: Ածուխները կազմված են օրգանական (այրվող) և անօրգանական բաղադրիչներից: Օրգանական մասը կազմում են ջուրը (գորշ ածխի մոտ 50%-ը) և կալցիումի, երկաթի, ալյումինի, կալիումի  նատրիումի սիլիկատները  ֆոսֆատները,,սուլֆիդներն ու սուլֆատները: Ածխի համաշխարհային ընդհանուր պաշարները գնահատվում են 13,5 տրիլիոն տոննա, որից 51,5%-ը քարածուխն  է, 48,5%-ը` գորշ ածուխը: Ածուխները հրաշալի վառելանյութ են, օգտագործվում են նաև որպես հումք մետաղաձուլության և քիմիական արդյունաբերության մեջ:Քարածուխը սև կամ գորշասև է՝ ուժեղ փայլով: Պարունակում է ավելի քիչ բուսական մնացորդներ և ունի ածխացման ավելի բարձր աստիճան, քան գորշ ածուխը:Քարածխի մեծ պաշարներ կան ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ՌԴ-ում, Ուկրաինայում, Չինաստանում, Հնդկաստանում, Ավստրալիայում:Քարածխի կոքսացման՝ առանց օդի մուտքի բարձր ջերմաստիճաններում (1000–1200օC) տաքացման միջոցով ստացվում են կոքսագազ և քարածխային խեժ:

Уголь

Уголь — это твердое, богатое углеродом,сгорающее полезное ископаемое, которое возникло в земной коре на протяжении миллионов лет в результате сложных химических и геологических преобразований остатков древних растений. Миллионы лет назад древние деревья росли на месте современных городов, полей и лесов. Со временем эти деревья погибали, падали на болотистую почву, на их месте вырастали новые и так далее. Постепенно накапливался толстый слой остатков этих деревьев.На протяжении лет под воздействием микроорганизмов и затруднённого воздушного потока в результате неполного разложения этого слоя образовался торф.Последний покрылся илом и песком, принесенным реками. Со временем, благодаря минеральным растворам, высокому давлению и температуре, торф преобразовался в бурый уголь, затем- в каменный уголь, а затем- в антрацит. Содержание углерода в буром угле составляет 55-78%, в каменном угле 75-92%, в антраците до 98%. По мере увеличения содержания углерода теплоотдача полезного ископаемого повышается. Угли часто называют «солнечными консервами». И это имеет свою логику, поскольку с годами солнечная энергия накапливалась в растениях, которые с помощью этой энергии из воды, углекислого газа и минеральных солей синтезируют себя. Извлеченный уголь сжигают и возвращают нам в виде тепла ту энергию, которая накапливалась в растениях, в далеком прошлом. Угли состоят из органических (горящих) и неорганических компонентов. Органическая часть состоит из воды (около 50% бурого угля) и силикатов кальция, железа, алюминия, калия, натрия, фосфатов, сульфидов и сульфатов. Глобальные запасы углерода оцениваются в 13,5 трлн тонн, из которых 51,5% составляет каменный уголь, а 48,5% — бурый уголь. Угли являются отличным топливом, также используемым в качестве сырья в металлургии и химической промышленности. Уголь черный или чёрно-бурый с сильным блеском. Содержит меньше растительных остатков и имеет более высокую степень карбонизации, чем бурый уголь. Большие запасы угля имеются в США, Германии, Великобритании, РФ, Украине, Китае, Индии, Австралии. При нагревании угля до (1000–1200 ° C)без доступа воздуха получают коксовый газ и каменноугольную смолу.

ՀՀ ջրային ռեսուրսներ

Բնական ռեսուրսների շարքում առանձնահատուկ դեր ունեն ջրային ռեսուրսսները: Բավական է նշել, որ կենդանի օրգանիզմների կազմության մեծ մասը կազմում է ջուրը, և կարելի է հասկանալ, թե ինչ դերի մասին է գնում խոսքը:Քաղաքակրթության զարգացման հետ մարդը իր կենսագործունեության մեջ ավելի մեծ քանակությամբ ջուր է օգտագործում: Ժամանակակից քաղաքակիրթ մարդուն օրական անհրաժեշտ է ավելի քան 500 լիտր ջուր: Ընդ որում, միայն սննդառության գործընթացը նորմալ կազմակերպելու համար մարդուն անհարժեշտ է լինում 10 լիտր քաղցրահամ ջուր:ՀՀ ջրային ռեսուրսների համակարգում հատուկ դեր են կատարում գետերը: ՀՀ-ում կա մոտ 10 հազ. գետ ու գետակ, որից 100 կմ և ավելի երկարություն ունեն ընդամենը 6-ը:ՀՀ գետերը ունեն օգտագործման երկու հիմնական տեսակ` ոռոգչային և էլեկտրաէներգետիկ: Ոռոգման համար ջրերի ռացիոնալ օգտագործման նպատակով գետերի վրա կառուցվել են ջրամբարներ, որոնց թիվը ՀՀ-ում հասնում 80-ի մոտ 990 մլն քմ ընդհանուր մաերեսով: Դրանք օգտագործվում են հիմնական ոռոգման, էներգետիկ, ձկնաբուծական նպատակներով: Ջրամբարներից ամենախոշորը Ախուրյանն է 525 մլն խմ ծավալով, որից օգտվում է նաև Թուրքիան: ՀՀ գետերի էներգետիկ նպատակներով օգտագործման մասին է վկայում նաև ՀՀ-ում առկա Ջրէկ-ները: Դրանցից հայտնիներն են Սևան-Հազդան կասկադը (6 Ջրէկ), Որոտանի կասկադը (3 Ջրէկ): Նախատեսվում է կառուցել ևս 64-ը: ՀՀ-ում ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման համար կառուցվել են նաև ջրանցքներ:

Հայաստանի Հանրապետության ջրային ռեսուրսների համակարգում պատկառելի տեղ են զբաղեցնում լճերը:Ընդհանուր առմամբ ՀՀ տարածքում հաշվում է մինչև 120 լիճ, սակայն սրանց մի մասը ամռան ամիսներին, հատկապես չորային տարիներին ցամաքում են: Հայասատանում եղած փոքր լճերի զգալի մասը օգտագործվում է, որպես խմելու ջուր: Օրինակ, Արագածի լանջերին գտնվող լճերի զուլալ ջրերը օգտագործվում են բարձրլեռնային գյուղերի խմելու ջրի հիմնախնդիրները լուծելու համար:Այդ առումով նշանակալից դեր են խաղում Գեղամա լեռնաշղթայում գտնվող Ակնա, Բիշար, Զեյնալ, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի Գազանալիճ, Կապուտան, Սյունիքի հրբխային բարձրավանդակի մի շարք շարք լճեր, որոնք ունեն 2000-3000 մետր բարձրություն:
Լճերի շարքում ամենակարևոր դերը պատկանում է Սևանա լճին: Հսկայական է նրա տնտեսական ու ռեկրեացիոն նշանակությունը: Բավական է նշել, որ Սևանա լճից է սկիզ առնում ՀՀ համար ամենակարևոր գետը` Հրազդանը: Հրազդան գետի վրա է գտնվում ՀՀ ամենախոշոր հիդրոէներգետիկ համակարգը, ինչպես նաև Հրազդան գետի ջրերով է ոռոգվում Արարատյան դաշտը:Սևանա լիճը հանդիսանում է նաև խոշոր էկոհամակարգ, որտեղ պահպանվում են մի շարք կենդանատեսակներ:
Հայաստանի Հանրապետության ջրային ռեսուրսների համակարգում յուրահատուկ կարևոր և խոշոր տեղ են զբաղեցնում ստորերկրյա ջրային ավազանները: Մի շարք բնակավայրերում ստորերկրյա ջրերը օգտագործվում են քչ միայն ոռգամ, այլ` խմելու նպատակներով:  Հանրապետության ստորերկրյա քաղցրահամ ջրավազաններից խոշորագույնը գտնվում է Արարատյան դաշտի ընդերքում: Արարատյան ստորերկրյա ջրի ավազանի ջրերը այժմ օգտագործվում են խմելու, ոռոգման, արդյունաբերական նպատակներով: Երևանի քաղաքի որոշ թաղամասեր ու Արարատյան դաշտի բնակավայրի մեծ մասը այդ ջրերը օգտագործվում են բոլոր նպատակների համար: Դրանց բազայի վրա կազմակերպված են նաև ձնկաբուծական լճային բազմաթիվ տնտեսություններ:

Արարատյան ստրերկյա ջրային ավազանի մասշտաբի ավազ կա նաև ՀՀ հյուսիսում` Շիրակի դաշտի կամ Ախուրյանի ավազանը:
Հայաստանի Հանրապետության ջրային ռեսուրսների համակարգում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հանքային ջրերը: Ընդհանուր առմամբ ՀՀ-ում կա տաբեր տեսակի, որակական հատկանիշների, տաք և սառ հանքային ջրեր: 

Ջուր

Թվում է ջրի մասին գիտենք ամեն ինչ։ Բայց ջրի մասին դեռ կան փաստեր, որոնք ունակ են զարմացնել։

1. Լոլիկը 90% բաղկացած է ջրից:

10x1050

2. Ամեն տարի, մոտ 4 միլիոն մարդ ամբողջ աշխարհում մահանում է հիվանդություններից, որոնք փոխանցվում են ջրի միջոցով:SKIPSTOPPED

3. Ամբողջ աշխարհում ջրի միայն 1.1%  է պիտանի խմելու համար այն տեսքով, որով նա գտնվում է բնության մեջ:

4. Մարդկային արյունը մոտ 6 անգամ խիտ է ջրից:

5. Մեկ ավտոմեքենայի արտադրության համար ծախսվում է ավելի քան 177 հազար լիտր ջուր:

7Hybrid-Crystal-Water-Car

6. Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մթնոլորտում ավելի շատ քաղցրահամ ջուր կա, քան ամբողջ աշխարհի քաղցրահամ գետերի ջրերը իրար հետ վերցված:

7. Կովը 1 լիտր կաթ տալու համար պետք է խմի 5 լիտր ջուր:

225805318_moloko

8. Մեծահասակ մարդու մարմինը 70% բաղկացած է ջրից:6STOPPED

9. Մոլորակի ջրերի 3% է քաղցրահամ, 97% աղի է:

10. Գիտնականները եկել են այն եզրահանգման, որ ձայնը ջրում ավելի արագ է տարածվում, քան օդում:

7f5d8710_o

11. Ձեր տան զուգարանը ծախսում է ձեր տանը օգտագործած ջրի 35%:

12. 1կգ սուրճ արտադրելու համար պահանջվում է մոտ 22 հազար լիտր ջուր:

8Cafe2

13. 300 լ ջուր է հարկավոր մեկ թերթի մեկ էջ պատրաստելու համար:

14. 18 լիտր ջրի տարրան կշռում է 20 կգ:

15. Երկրագնդի վրա ջրի ընդհանուր ծավալը կազմում է մոտ 1 500 000 000 քառակուսի կիլոմետր:

Հրաբխի ժայթքում

Հրաբուխների ժայթքումը բնության ահեղ երևույթներից է: Հրաբուխները ժայթքում են Երկրի ընդերքից, երբ ապարներն այնտեղ խիստ տաքանում են և փոխակերպվում գազերով հագեցած մեծ ճնշման հրահեղուկ զանգվածի՝ մագմայի: Մագման Երկրի խորքից մեծ ուժով ճնշում է գործադրում երկրակեղևի վրա և, համեմատաբար անկայուն տեղամասերում ճեղքելով այն, արտահոսում է  մակերևույթ: Դուրս ժայթքած մագման սառչում է, գազազրկվում և վերածվում լավայի: Այն ուղին, որով բարձրանում է մագման, կոչվում է հրաբխի մղանցք, որն ավարտվում է ձագարաձև տեղամասով՝ խառնարանով: Հրաբխի խառնարանից դուրս են մղվում նաև հրաբխային փոշի, մոխիր, քարեր, գազեր, որոնց կուտակումից էլ ձևավորվում է հրաբխային լեռը:Մշտական կամ պարբերական ակտիվության հրաբուխները կոչվում են գործող հրաբուխներ: Այժմ Երկրի վրա կա ավելի քան 1300 գործող հրաբուխ: Դրանց թվին են պատկանում Երկրագնդի խոշորագույն և հատկապես ահարկու Ավաչինսկայա և Կլյուչևսկայա սոպկաները՝ Կամչատկայում, Վեզուվը՝ Իտալիայում, Հեկլան՝ Իսլանդիայում, Ֆուձիյաման՝ Ճապոնիայում, Կրակատաուն՝ Ինդոնեզիայում, Օրիսաբան՝ Մեքսիկայում, Մաունա Լոան՝ Հավայան կղզիներում, և այլն:Հայկական լեռնաշխարհում գործող են համարվում Նեմրութ և Թոնդրակ հրաբուխները, որոնց խառնարաններում շարունակվում են գազերի ու գոլորշու արտազատումները:Գործող հրաբուխներ կան ոչ միայն Երկրի մակերևույթին, այլև օվկիանոսների ու ծովերի հատակին: Դրանց ժայթքման ժամանակ օվկիանոսի ջուրը հրաբխի խառնարանի վրա սկսում է ալեկոծվել, եռալ ու փրփրել: Ստորջրյա ժայթքումից առաջացած նյութերը կուտակվելով դուրս են գալիս ջրի մակերևույթ և գոյացնում կղզիներ, օրինակ` Կուրիլյան և Հավայան կղզիները Խաղաղ օվկիանոսում:Այն հրաբուխները, որոնք չգործելով արդեն տևական ժամանակներ, պահպանում են իրենց ձևն ու կառուցվածքը, համարվում են «քնած» հրաբուխներ: Դրանց թվին են պատկանում Էլբրուսը, Կազբեկը, Մեծ ու Փոքր Մասիսները: ՀՀ տարածքում հայտնի են ավելի քան 500 «քնած» հրաբուխներ, որոնցից ամենամեծը Արագած լեռն է:Հրաբուխների ժայթքումը մեծ արհավիրքներ է առաջ բերում. հրաբոսոր գետն ամեն ինչ այրում է իր ճանապարհին: Ժայթքման վայրից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու էլ դեռ օրեր շարունակ գետին է թափվում քամուց քշված մոխիրը:79 թ-ին Վեզուվ հրաբխի ժայթքման հետևանքով կործանվել են հին հռոմեական երեք քաղաքներ՝ Պոմպեյը, Հերկուլանումը, Ստաբիանը, և բազմաթիվ գյուղեր: 1883 թ-ին Ինդոնեզիայում Կրակատաու հրաբխի ժայթքման հետևանքով կղզին հանկարծ պայթել է, նրա մեծ մասը վերածվել է քարաբեկորների ու փոշու: Գազափոշու ամպերը հասել են 80 մ բարձրության: Հրաբխի հետևանքով զոհվել է 36 հզ. մարդ:Եթե հրաբխալեռը նախքան ժայթքելը պատված է լինում ձյունով ու սառույցով, ապա շիկացած լավան հալեցնում է դրանք և, ջուրը, խառնվելով մոխրին, առաջացնում է հզոր ցեխահոսքեր, որոնք մեծ արագությամբ տարածվում են լանջն ի վար: Կոլումբիայում 1985 թ-ի հրաբխի հետևանքով ցեխահոսքը հաշված րոպեներում ոչնչացրել է մի քանի բնակավայրեր, զոհվել է ավելի քան 25 հզ. մարդ:Գործող հրաբուխների տարածման շրջաններում հաճախ հանդիպում են պարբերաբար տաք ջուր և գոլորշի շատրվանող աղբյուրներ, որոնք կոչվում են գեյզերներ: