Գործնական աշխատանք, 23.10.10-րդ դասարան

Հայերենի երկհնչյունները

Յ կիսաձայնը միանում է որևէ ձայնավորի և երկհնչյուն կազմում: Հայերենի երկհնչյուններն են՝

  • այ- հայր, մայր, գայլ
  • յա- մատյան, կյանք, ոսկյա
  • ույ- լույս, բույն, գույն
  • յու-բյուր, առյուծ
  • ոյ- խոյ, գոյ
  • յո-յոթ, յոդ
  • եյ- թեյ, Սերգեյ
  • յի- տնային, խաղայի:

Երկհնչյուն է նաև ե-ն, որը բառասկզբում և ձայնավորից հետո՝ բառամիջում, արտասանվում է յէ, օրինակ՝ եղբայր, ամենաերկարակյաց:

Եթե յ-ն երկու ձայնավորների միջև է գտնվում, այն երկհնչյուն է կազմում իրենից հետո եկող ձայնավորի հետ: Օրինակ՝ կարդայի բառում երկհնչյուն է ոչ թե այ-ը, այլ յի-ն:

Առաջադրանքներ՝

  1. Տրված բառերը խմբավորիր ըստ նույն երկհնչյունի:

Մարմարյա, գյուտ, հորեղբայր, յոթանասուն, արդյոք, նյութ, հյուրասիրություն, տեսաերիզ, մակույկ, պաշտոնյա, քաղաքամայր, նյարդ, կյանք, հնչյուն, գործունյա, հայելազարդ, շագանակագույն:

  • այ-Հորեղբայր,քաղաքամայր
  • յա-մարմարյա,պաշտոնյա,գործունյա
  • ույ-մակույկ,շագանակագույն
  • յու-գյուտ,նյութ,հյուրասիրություն,հնչյուն
  • յո-յոթանասուն,արդյոք,
  1. Կազմիր բառեր:

ակնաբույժ,  անասունաբույծ, մարդախույս, բազումաճյուղ, բյուր+ակն, սյունաշար:

  1. Գտիր տրված բառերի հոմանիշները:

կոտոշ (պոզ)-եղջյուր, իրար-միմյանց,  հոտ-բուրմունք, երկնագույն-լուրթ,լազուր:

  1. Ընտրիր և լրացրու համապատասխան բառը՝ բյուրսույնսյունբույր:

Սույն թվի ապրիլ ամսին մասնակցեցինք օլիմպիադայի:

Տաճարի մեկ սյուն դեռևս կանգուն էր:

Ծաղիկների բույրը լցրել էր սենյակը:

Արագածը բյուր աղբյուրների լեռ է:

  1. Արտագրիր և լրացրու երկհնչյունները՝ այյա, յույե:

Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտը՝ Կորյունը, գրել է իր ուսուցչի կյանքի պատմութ-նը: Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է Տարոնի Հացեկաց գյուղում: Նրա  հայրը Վարդանն էր, իսկ մոր մասին տեղեկություններ չկան:

Մեսրոպը կրթություն ստացել է հունական դպրոցում: Հետո շրջել է Հայաստանով մեկ, ժողովրդի համար կարդացել է Աստվածաշունչ մատյանը և թարգմանել հայերեն: Նա հասկացել է, որ հայը պիտի իր գիրն ունենա, կարդա և գրի մայրենի լեզվով:

Ինչն է փոխվում հետևյալ բառազույգերում

  • Հնչուն-հնչյուն
  • Թնդուն-թնդյուն
  • Կարկաչուն-կարկաչյուն
  • Պաղպաջուն-պաղպաջյուն
  • Շաչուն-շաչյուն
  • Շառաչուն-շառաչյուն

Առաջին շարքի բառերը ածականեր են և չունեն երկհնչյուն։Երկրորդ շարքի բառերը գոյականներ են և ունեն յու երկհնչյունը։

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: